Όσο κι αν επιχειρείται να παρουσιαστεί ως διοικητική αστοχία ή συγκυριακή παράλειψη, ο αποκλεισμός της Σάμου από τον ακτοπλοϊκό σχεδιασμό Βόλου – Βορείου Αιγαίου δεν προέκυψε τυχαία. Τα γεγονότα, οι επίσημες καταγγελίες και –κυρίως– η εκκωφαντική σιωπή της Περιφέρειας δείχνουν ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

Όταν Δήμαρχοι και Επιμελητήριο δηλώνουν εγγράφως ότι δεν κλήθηκαν σε κανένα στάδιο διαβούλευσης, τότε κάποιος φρόντισε να μη βρεθούν στο τραπέζι. Και αυτός ο «κάποιος» δεν μπορεί να είναι απρόσωπος μηχανισμός. Είναι η Περιφερειακή Αρχή.

Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κώστας Μουτζούρης, δεν καλείται πια να εξηγήσει τι συνέβη. Καλείται να απαντήσει αν και γιατί το μεθόδευσε. Διότι σε μια επιδοτούμενη γραμμή, όπου η Περιφέρεια έχει ρόλο και χρηματοδοτική συμμετοχή, τίποτα δεν προχωρά χωρίς πολιτική έγκριση. Η απουσία αντίδρασης μετά τις καταγγελίες των τοπικών φορέων δεν συνιστά άγνοια· συνιστά επικύρωση της επιλογής.

Ακόμη πιο βαρύνουσα είναι η στάση του Αντιπεριφερειάρχη Σάμου, Ελισαίος Μαυρατζώτης. Αν γνώριζε και δεν αντέδρασε, τότε αποδέχθηκε τον αποκλεισμό του νησιού που εκπροσωπεί. Αν δεν γνώριζε, τότε τίθεται σοβαρό ζήτημα θεσμικής ανεπάρκειας. Σε κάθε περίπτωση, η απόλυτη σιωπή απέναντι σε μια τόσο σοβαρή εξέλιξη δεν είναι ουδέτερη στάση· είναι πολιτική επιλογή με σαφές αποτέλεσμα εις βάρος της Σάμου.

Ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης, Γιάννης Καλτάκης, δεν μπορεί επίσης να παραμένει στο απυρόβλητο. Η διοίκηση της Περιφέρειας δεν λειτουργεί αποσπασματικά. Αν ο αποκλεισμός ήταν μεθόδευση, τότε υπήρχε γνώση. Αν δεν υπήρχε γνώση, τότε μιλάμε για διοίκηση χωρίς συντονισμό και πολιτικό έλεγχο. Και τα δύο είναι εξίσου προβληματικά.

Την ίδια στιγμή, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, Νικόλαος Μάρκου, επέλεξε να μην ενεργοποιήσει το κορυφαίο συλλογικό όργανο της Περιφέρειας. Καμία συζήτηση, κανένα ψήφισμα, καμία θεσμική αντίδραση. Όταν η Σάμος καταγγέλλει θεσμικό αποκλεισμό και το Περιφερειακό Συμβούλιο σιωπά, τότε το πρόβλημα δεν είναι διαδικαστικό· είναι βαθιά πολιτικό.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: η Σάμος τέθηκε εκτός σχεδιασμού με πολιτική απόφαση, και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου είτε το αποδέχθηκε είτε το οργάνωσε. Σε κάθε περίπτωση, δεν το απέτρεψε.

Γι’ αυτό και το ερώτημα δεν είναι πλέον «τι θα εξηγήσουν».
Το ερώτημα είναι ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για έναν σχεδιασμό που διαχωρίζει τα νησιά σε προνομιούχα και αόρατα.

Διότι όταν η σιωπή είναι καθολική και διαρκής, δεν είναι αδυναμία.
Είναι συνενοχή.

Γιάννης Νέγρης