Έναν χρόνο μετά τις καταγγελίες που τον προκάλεσαν, ο έλεγχος πυροπροστασίας στις σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής στη Σάμο ανέδειξε ένα σύνθετο πλέγμα ευθυνών — χωρίς όμως να καταδείξει ποιος φορέας αναλαμβάνει τελικά την ευθύνη για την ασφάλεια των μαθητών.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης δεν βρίσκονται μόνο η Πυροσβεστική, ο Δήμος και οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, αλλά και το Γενικό Νοσοκομείο Σάμου, το οποίο, σύμφωνα με επίσημα έγγραφα, είναι ο ιδιοκτήτης της κτηριακής εγκατάστασης όπου στεγάζονται τα Ειδικά Σχολεία.

Χρονολόγιο που αποκαλύπτει το πρόβλημα

02.02.2025
Υποβάλλονται καταγγελίες για ζητήματα πυροπροστασίας και ασφάλειας στις εγκαταστάσεις των Ειδικών Σχολείων, που στεγάζονται σε ακίνητο ιδιοκτησίας του Γενικού Νοσοκομείου Σάμου.

02.02.2025 – 02.02.2026
Για περίπου ένα έτος, τα σχολεία συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά, χωρίς να έχει προηγηθεί έλεγχος ή δημόσια τοποθέτηση από τον ιδιοκτήτη του κτηρίου για την κατάσταση ασφάλειας.

02.02.2026
Οι σχολικές μονάδες αποστέλλουν έγγραφες αναφορές για σοβαρά κτηριακά προβλήματα.
Την ίδια ημέρα, ο Δήμος Ανατολικής Σάμου εκδίδει απόφαση προσωρινής αναστολής λειτουργίας των σχολείων για λόγους ασφάλειας.

03.02.2026
Πραγματοποιείται έλεγχος πυροπροστασίας από την Πυροσβεστική Υπηρεσία Σάμου, με βάση καταγγελίες που εκκρεμούσαν εδώ και έναν χρόνο.

05.02.2026
Λήγει η δημοτική αναστολή λειτουργίας, χωρίς να έχει προηγηθεί δημόσια τοποθέτηση ή ανακοίνωση από το Γενικό Νοσοκομείο Σάμου, ως ιδιοκτήτη του κτηρίου, σχετικά με την ασφάλεια ή τις παρεμβάσεις στο ακίνητο.

Ο ιδιοκτήτης του κτηρίου στο περιθώριο;

Στο πόρισμα του ελέγχου της Πυροσβεστικής γίνεται αναφορά στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου, επιβεβαιώνοντας ότι ιδιοκτήτης είναι δημόσιος φορέας, συγκεκριμένα το Γενικό Νοσοκομείο Σάμου. Παρά ταύτα, δεν καθίσταται σαφές:

εάν το πόρισμα κοινοποιήθηκε επισήμως στο Νοσοκομείο,

εάν ο ιδιοκτήτης προέβη σε αυτοψία ή τεχνική αξιολόγηση,

ή ποιες ενέργειες έχουν δρομολογηθεί για την αποκατάσταση των ελλείψεων.

Η απουσία δημόσιας τοποθέτησης του ιδιοκτήτη δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, καθώς πρόκειται για κτηριακή εγκατάσταση ευθύνης του, η οποία χρησιμοποιείται καθημερινά από μαθητές Ειδικής Αγωγής.

Έλεγχος χωρίς απαγόρευση – και μετά;

Το πόρισμα της Πυροσβεστικής δεν συνοδεύτηκε από εντολή αναστολής λειτουργίας, αλλά από προθεσμία 30 ημερών συμμόρφωσης. Την ίδια στιγμή, ο Δήμος είχε ήδη προχωρήσει σε κλείσιμο των σχολείων, ενώ οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης καλούνται να αποφασίσουν για τη συνέχιση της λειτουργίας τους.

Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει:
ποιος αποφασίζει τελικά ότι ένα κτήριο ιδιοκτησίας δημόσιου νοσοκομείου είναι ασφαλές για σχολική χρήση;

Το «θολό» ζήτημα της οικοδομικής άδειας

Στο έγγραφο του ελέγχου γίνεται μνεία σε ζήτημα οικοδομικής άδειας ή χρήσης της εγκατάστασης — θέμα που αφορά πρωτίστως τον ιδιοκτήτη του ακινήτου. Ωστόσο, δεν διευκρινίζεται εάν πρόκειται για τυπική εκκρεμότητα ή για ουσιώδες ζήτημα νομιμότητας που επηρεάζει την ασφάλεια και τη χρήση του χώρου.

Τέσσερις φορείς, καμία ρητή ανάληψη ευθύνης

Πυροσβεστική, Δήμος, Διευθύνσεις Εκπαίδευσης και Γενικό Νοσοκομείο Σάμου εμπλέκονται με διαφορετικούς ρόλους στην ίδια υπόθεση. Όμως, κανένας φορέας δεν έχει αναλάβει ρητά την ευθύνη να δηλώσει δημόσια ότι οι εγκαταστάσεις είναι ασφαλείς ή, αντίθετα, ότι δεν είναι.

Και όταν πρόκειται για μαθητές Ειδικής Αγωγής, αυτό το θεσμικό κενό δεν είναι απλώς διοικητικό — είναι βαθιά πολιτικό και ηθικό.

Γιάννης Νέγρης