Το Μεταφορικό Ισοδύναμο σχεδιάστηκε ως βασικό εργαλείο άμβλυνσης των ανισοτήτων που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές επιχειρήσεις σε σχέση με την ηπειρωτική χώρα. Στόχος του ήταν να μειώσει το αυξημένο κόστος μεταφοράς και να στηρίξει την οικονομική βιωσιμότητα των νησιών. Σήμερα όμως, στις αρχές του 2026, το μέτρο αυτό φαίνεται να βρίσκεται σε παρατεταμένη αδράνεια.

Παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές δεσμεύσεις, η πλατφόρμα για την υποβολή δικαιολογητικών από τις επιχειρήσεις δεν έχει ανοίξει ακόμη για τα έτη 2023, 2024 και 2025. Το ζήτημα δεν αφορά απλώς καθυστερήσεις πληρωμών, αλλά την ίδια τη δυνατότητα συμμετοχής των επιχειρήσεων στο μέτρο. Χιλιάδες επαγγελματίες παραμένουν εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς αβεβαιότητας, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και χωρίς επίσημη ενημέρωση.

Την ίδια στιγμή, εκκρεμεί η υπογραφή των Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων για τα καύσιμα του 2024, καθώς και για τον προϋπολογισμό της δράσης του 2025. Η απουσία αυτών των αποφάσεων υπονομεύει τον προγραμματισμό των επιχειρήσεων και ενισχύει το αίσθημα αναξιοπιστίας γύρω από την εφαρμογή του μέτρου.

Επιπλέον, αν και έχει προαναγγελθεί από την κυβέρνηση μια «κλαδική και χωρική εξειδίκευση» του Μεταφορικού Ισοδύναμου για τις επιχειρήσεις, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί καμία συγκεκριμένη πρόταση. Δεν έχει προηγηθεί θεσμική συζήτηση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, ούτε έχει υπάρξει δημόσια διαβούλευση, αφήνοντας ανοιχτά ερωτήματα για το ποιοι θα ενταχθούν ή θα εξαιρεθούν στο μέλλον.

Η εικόνα αυτή αντανακλάται πλέον και στην αγορά. Εκπρόσωποι επιχειρηματικών φορέων επισημαίνουν ότι το Μεταφορικό Ισοδύναμο έχει χάσει τη δυναμική του, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζεται από πολλούς ως ένα «μέτρο-φάντασμα», χωρίς σταθερούς κανόνες και χωρίς προβλεψιμότητα.

Οι νησιωτικές επιχειρήσεις δεν ζητούν ειδική μεταχείριση, αλλά συνέπεια και θεσμική σοβαρότητα. Η άμεση ενεργοποίηση της πλατφόρμας για τα εκκρεμή έτη, η υπογραφή των απαραίτητων ΚΥΑ και η σαφής παρουσίαση των σχεδιαζόμενων αλλαγών αποτελούν προϋποθέσεις για να αποκατασταθεί η αξιοπιστία του μέτρου.

Διαφορετικά, το Μεταφορικό Ισοδύναμο κινδυνεύει να παραμείνει ένα θετικό στη σύλληψή του εργαλείο, το οποίο όμως στην πράξη αδυνατεί να εκπληρώσει τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.

Γιάννης Νέγρης